شمس العماره
ناصرالدین شاه در سفر اروپا به ساخت بناهایی همچون برجهای اروپایی تمایل پیدا کرد. به این ترتیب، به دستور او، بنای مرتفعی ساختند تا خود و زنانش بتوانند منظره شهر تهران و دورنمای آن را تماشا کنند. بنای شمسالعماره توسط دوستعلیخان نظامالدوله معیرالممالک در سمت شرقی ارگ سلطنتی طی دو سال ساخته شد و تاریخ اتمام آن سال۱۲۸۴ ق است.
شمسالعماره از لحاظ ارتفاع و تقسیم بندی طبقات مانند بناهای غربی است، اما تزیین و آرایش داخلی و خارجی بنا ایرانی و در آن از سازههای سنتی استفاده شده است.
طرح و نقشه شمس العماره از معیر الممالک و معماری آن با استاد علی محمد کاشی بوده است. این عمارت با تالار آینه و ستونهای بلند بزرگ مرمرین و راه پلهها و دو برج و یک مهتابی، از جمله بناهای عالی آن زمان به حساب می آ ید.
در این عمارت همه اسباب و اشیای، بسیار نفیس است و همچنین ساعت بزرگی در بالای این عمارت موجود است که در قدم صدای زنگ آن در اکثر مواقع شنیده میشد. این بنا پنج طبقه است و امروزه تنها طبقه اول و اصلی آن قابل بازدیداست.
شمس العماره هم از نظر نقشه و شکل ظاهری و آرایش داخلی و آینه کاریها و نقاشیها و گچبریها و ازارهها و دیوار و سقفهای آن و هم از حیث نمایش شیوههای مختلف و متنوع تزیینات داخلی بناها، در ایران بی نظیر است و در واقع نمونهای کامل از معماری و تزیینات داخلی آن دوره از تاریخ ایران به حساب می آید. برای ساخت و تزیین بنا در آن زمان بالغ بر ۴۰ هزار تومان خرج شده است.نمای بیرونی دارای کاشیکاریهای منحصر به فرد و هر دیوار دارای طرح و رنگ آمیزی خاصی است. در این کاشی کاریها بیشتر از رنگهای زرد و سیاه استفاده شده است که شاخصه رنگهای جدید کاشی کاری در این دوران است. هر چند این بنا مشابه کاخ عالی قاپوی اصفهان است،اما شمسالعماره اولین کاخ به سبک اروپایی در ایراناست.
شمسالعماره به معنای خورشید عمارتهای سلطنتی است که در واقع به دلیل ویژگیهای منحصر به فرد و پنج طبقه بودنش، اولین ساختمان بلند در آن زمان به حساب می آید.
http://www.ketabeavval.ir/Tehran/1932.aspx
