پوششهاي سلولزي پتينه طرحي نو در زيبا سازي سطوح داخلي اماكن عمومي است. اين پوشش كه  رفته رفته جاي خود را در مصالح ساختماني (Building materials) مدرن تثبيت نموده است، براي اجرا به مانند هر نوع پوشش ديگر نيازمند ارزيابي هاي مقدماتي نسبت به سطوح گوناگون است. چنانچه مي دانيم اين پوشش با در نظر گرفتن پيش نيازها و فراهم سازي مقدمات بر روي كليه سطوح داخلي قابل اجراست. از آنجايي كه ممكن است سطوح مذكور از نظر ساختاري داراي صور گوناگوني باشند،در اين مقاله به بررسي انواع سطوح احتمالي و نحوه برخورد با آنها براي آماده سازي اجراي پوشش سلولزي پتينه مي پردازيم. اقدامات اساسي براي اجراي پوششهاي سلولزي از ابتدا تا انتهابه شرح ذيل مي باشد.

1-   شناخت و تعيين نوع زيركار
2-   آماده سازي سطوحي كه مي بايد پوشش بر روي آنها اجرا شود(برطرف كردن چربي ها، اجراي پرايمر و ...)
3-   نحوه آماده سازي مواد واستانداردهاي گرمايي وسرمايي محيط اجرا
4-   عايق نمودن پوشش سلولزي پتينه به منظور قابل شستشو نمودن آن


1- شناخت و تعيين نوع زيركار
 در اولين مرحله اجرا مي بايد اجراكاركاملاﹰ نسبت به جنس زيركار سطوح محل اجرا  آگاهي پيدا نمايد (اينكه زيركار رنگ روغن قديمي است، رنگ پلاستيك است، گچ تازه و يا كشته است و غيره) براي اين منظور مي توان با مشاهده عيني سطوح مورد نظر، و يا سوال از كارفرما به اين آگاهي دست يافت.

2- آماده سازي سطوحي كه مي بايد پوشش سلولزي بر روي آنها اجرا شود
 آماده سازي سطوح براي اجرا، متناسب با نوع سطوح انجام مي پذيرد. بعنوان مثال براي اجرا بر روي سطوح رنگ روغني مي بايست (بالاخص داخل آشپزخانه ها) ابتدا چربي ها را برطرف نمود چرا كه وجود چربي ها باعث مي گردد چسبندگي مواد با ديوار انجام نشود و پس از خشك
شدن بر روي ديوار فاصله اي بين مواد و ديوار ايجاد و زمينه ريزش مواد فراهم شود همچنين باعث زردي سطح پوشش سلولزي مي گردد. در سطوحي كه گچ و خاك مي باشند درصورت وجود خاك بر روي سطوح ، مي بايد ابتدا با گوني خيس تمامي سطح مورد نظر را از خاك پاك نمود و يا در مورد سطوح گچي اي كه بر اثر نم داراي شوره و يا ريزش مي باشند ابتدا با برطرف نمودن اين موارد، نسبت به اجراي پوشش اقدام نمود.
 در مورد سطوح رنگ پلاستيك و يا گچ كشته ، ابتدا مي بايد با اجراي پرايمر1  از جذب آب  مواد به داخل گچ كشته يا رنگ پلاستيك ممانعت نمود.  در مواردي كه زيركار ترك دارد مي بايست ابتدا با پرايمر آنرا آماده و سپس پوشش سلولزي پتينه را اجرا نمود. (درقسمت انواع سطوح و پيش نيازاجراتوضيحات بيشتري آمده است)

3- نحوه  آماده سازي مواد واستانداردهاي گرمايي و سرمايي محيط اجرا
بعد از آماده سازي زيركار، نوبت به آماده سازي مواد مطابق با نوع زيركار و اجراي آن   مي باشد. مخلوط نمودن مواد با آب مي بايست بصورت مرحله اي انجام شود. بدين معنا كه با اضافه نمودن آب در هر مرحله چنانچه نياز بيشتري به آب باشد دوباره نسبت به اضافه نمودن آب اقدام نمود. اصولاﹰ براي اجرا بر روي سطوح صاف تر مانند رنگ روغن و يا سطوحي كه آب را داراي خلل و فرج بيشتر مواد با آب بيشتري (شل تر) مخلوط گردد. البته اين نكته بسته به تجربه اجراكار بعد از مدتي بصورت قلق در مي آيد. براي آماده سازي مواد ترجيحاﹰ از آب گرم استفاده شود و پس از ورزدادن مواد ساخته شده حداقل به مدت نيم ساعت به حال خود بماند تا براي استفاده بهتر آماده شود. (برخي از رنگها مانند كرم 1 به زمان بيشتري نياز دارد). قابل توجه اين كه هر چه بيشتر مواد به حال خود باقي بماند چسبندگي بيشتري از خود بروز مي دهند.
نكته بسيار مهم در اجراي اين پوشش در وضعيت آب و هواي سرد اينكه، اين پوشش    نمي بايست در شرايط جوي و سرمايي زير صفر اجرا شود. و در صورتي كه اين پوشش در فضاهايي اجرا مي شودكه وسايل حرارتي چون بخاري و شوفاژ روشن وجود دارد، حتماﹰبايد جريان هوا ايجاد شود، چراكه با بالارفتن ميزان رطوبت ناشي از خشك شدن سريع مواد در فضاي بسته مواد طبله كرده و مي ريزد. بنابراين ايجاد جريان هوا با گشودن پنجره ها و يا دربها الزامي است.

سطوح گوناگون و پيش نيازهاي اجرا

سطوح گوناگوني كه پوشش سلولزي پتينه امكان اجرا بر روي آنها را دارد نياز به اقدامات مقدماتي دارد.
الف- سيمان نرمه : در صورت نداشتن لكه هاي ناشي از نم و يا خاكه ناشي از قديمي بودن سيمان، هيچ اقدام ديگري مستقيماﹰ قابل اجراست
ب- سيمان زبره : درصورت داشتن خلل و فرج بيش از حد با برطرف نمودن آنها  و همچنين  شمشه گيري گوشه ها و لبه هاي دربها و پنجره ها مي توان پوشش را اجرا نمود.                                                                                                            
در صورت داشتن سطوح بسيار ناهموار مي توان پوشش را در دو  لايه آستري2  و  لايه  نهايي اجرا نمود .لازم به ذكر است كه براي اجراي لايه دوم ،لايه اول مي بايست كاملاﹰخشك شده باشد. در اين نوع زيركار نيز بايد در ابتدا نسبت  به  نداشتن خاكه ،  با  دست كشيدن  روي  سطوح  اطمينان حاصل كرد.  
ج- كنيتكس : اين سطوح داراي سطوح روغني و آبي است. اگر سطوح كنيتكس روغني سالم باشند اجرا مستقيماﹰ و بدون در نظر گرفتن پيش نياز ديگري امكان پذير است و چنانچه قديمي و داراي لكه هاي طبله شده باشد, مي بايست نسبت به برطرف نمودن آنها با كارتك و پركردن خلا ايجاد شده با آستري اقدام نمود.
در خصوص كنيتكس آبي مي بايست ابتدا سطوح ديواركلاﹰ توسط كارتك تراشيده شود و بعد با جاروگرد و خاك حاصله كاملاﹰ برطرف شود و در مرحله بعد با اجراي پرايمر سطوح را آماده اجراي پوشش نمود.پيشنياز اجرا برروي سطوح رولكس مانند كنيتكس آبي است.
د- سطوح رنگی : اين سطوح به صورت سنتی ،روغنی و يا پلاستيك است که به شرح زير آماده اجرای پوشش مي باشد.

     I.   سطوح روغنی : اگر سطح دارای ترک و ريختگی و يا چربی (مخصوصا" آشپزخانه ها) نباشد اجرای مستقيم امکان پذير است، ولی در صورت داشتن طبله ويا لکه ابتدا بايد آنها را بر طرف نمود . برای پر کردن ترکهای بزرگ بايد با پرايمر لايه های عميق را عايق سازی نمود و با پرکردن خلا با پوشش های آستری نسبت به اجرای نهايی اقدام نمود. در مورد  چربی های آشپزخانه بايد ابتدا با آب و کف، آنها  را برطرف نمود . چرا که مانع ايجاد چسبندگی کافی بين مواد و ديوار می شوند.
     II.   رنگ پلاستيک : پوشش سلولزي پتينه به دليل آن كه پوششي با حلال پايه آب (Water Base) است، ضرورت دارد براي اجرا بر روي رنگهاي پلاستيك ابتدا سطح مربوطه با پرايمر پوشيده شود. در برخی مواقع مي توان بجاي پرايمر، رنگ روغن رقيق شده را بدون رعايت اين که شره نموده و يا رد قلم انداخته اجرا نمود.

و- سطوح فلزی : چنانچه اين سطوح دارای رنگ و يا آبکاری شده باشداجرا بلا مانع است و چنانچه پوشش رنگی نداشته باشد ابتدا مي بايست با يک لايه رنگ روغن و ياضد زنگ آن را کاملا" پوشاند. همچنين بايد توجه داشت که سطوح فلزی عاری از هر گونه روغن صنعتی يا گريس باشد، و در مناطق شرجي مانند استانهاي ساحلي حتي الامكان بر روي آهن سياه اجرا نشود و روي سطوح گالوانيزه، آلومينيومي در صورت تميز بودن محدوديتي براي اجرا وجود ندارد فقط بايد مواد را سفت تر آماده و اجرا نمود.
ز- سطوح چوبی : در مورد سطوح چوبی بدون پوشش رنگی ابتدا سطوح بايد با رنگ روغن مات پوشيده شود. در مورد نئوپان فاقد رنگ نيز بايد ابتدا سطوح با دو لايه (در صورت امکان رنگ مات) و پس از خشک شدن اجرا نمود. و در مورد چوب و نئوپان بدون روكش حتماﹰبايد دو دست رنگ روغني غليظ بدون اضافه نمودن مواد فرار مانند تينر، نفت و بنزين كه عمدتاﹰ براي رقيق كردن بكار مي رود، پوشش را اجرا نمود . اين امر به خصوص در مناطق ساحلي و رطوبتي مي بايست بيشتر مورد توجه قرار گيرد. در اين موارد لازم به ذکر است که مواد با آب کمتری آماده اجرا شود.
ك- سطوح شيشه، سراميک، پلاستيک : در صورتی که عاری از هرگونه دوده و يا چربی باشند اجرا بلا مانع است . در مورد سراميک چون ممکن است فضاهای بين سراميک ها بعد از اجرا از زير کار مشخص شود اجرای دو لايه الزامی است . لايه اول مي تواند آستری پتينه و لايه دوم مواد اصلی باشد.
ل- سطوح گچی و گچ و خاک : سطوح گچی جزو بهترين و آسانترين سطوح برای اجرای پتينه می باشد.البته اگر سطوح با گچ كشته كار شده باشد بايد قبل از اجراي پتينه با پرايمر عايق شوند.

 چنانچه سطوح گچی دارای زردی و يا شوره باشد ابتدا می بايست با سمباده ويا با اسپری نمودن سرکه نسبت به بر طرف نمودن لکه يا شوره اقدام نمود. سطوح گچ و خاک نيز مي بايست ازحيث وجود مواد فوق کنترل گردد. جهت  اجراي پوشش سلولزي بر روي گچ و خاك ، قبل از اجرای گچ و خاک بايد از استادکار خواست که لبه ها و گوشه ها ی  پنجره ها  و  درب ها  را  شمشه گيری  و  تراز نمايد تا بدون هيچ پيش نياز ديگری پتينه را روی آن اجرا نمود .

نکته قابل توجه : بعضا" مشاهده شده است که برخی سطوح که قبلا" با کاغذ ديواري پوشانده شده اند به اجرا کار اطلاع داده نمی شود. و از آنجا كه چسب های کاغذ ديواری سبب سست و خاکه شدن ديوار مي شود اجرای پوشش سلولزی را دچار اشکال و ايراد می نمايد . بنابراين  چنانچه سطوحی قبلا" با کاغذ ديواری پوشانده شده و اکنون اجرای پوشش سلولزی مد نظر  مي باشد ضروري است مراتب را به اجرا کار اطلاع داده تا نسبت به اقدامات پيش نياز اقدام نمايد.

4- عايق نمودن پوشش سلولز ي پتينه به منظور قابل شستشو نمودن آن
معمولاﹰ براي قابل شستشونمودن پوشش سلولزي پتينه از پرايمر مخصوص عايق استفاده مي شود.    اين مواد شيري رنگ و حلال در آب است كه  پس از خشك شدن كامل پوشش سلولزي، به نسبت يك به يك در آب حل مي گردد و با رول نقاشي و يا قلم موي پهن مخصوص رنگ پلاستيك روي ديوارها( با شيوه هائي كه مسئولين گروه هاي اجرائي توضيح مي دهند) اجرا  مي شود. نكته مهم اين است كه به هيچ وجه نمي بايست عايق توسط قلم مو به صورت افقي يا چپ و راست زده شود و تنها به صورت عمودي از بالا به پائين اجرا گردد.
نكته مهم : در برخي مواقع ديده شده هنگامي كه سقف ها عايق مي شوند در برابر خطر نشت آب از سقف مقاومت نموده و بهمين دليل آب زيادي در برابر سقف محبوس شده و تبادل هوا براي خشك شدن ايجاد نمي شود و اين امر خطر ريزش سراسري سقف را باعث مي گردد، بنابراين توصيه مي شود به هيچ وجه سقف ها عايق نشوند تا خسارتهاي كوچك قابل جبران به خطرات احتمالي بزرگتر تبديل نشوند.


پرايمر مخصوص زير كار چيست؟
پرايمر يا همان روغن اليف درجه يك (روغن بتونه)، ماده اي است روغني كه بايد قبل از اجراي پتينه روي سطوحي كه پايه آب هستند مثل رنگ پلاستيك، گچ كشته يا كنيتكس آبي اجرا گردد.
چنانچه روي ديواركاغذ ديواري بود،‌حتما بايد سطح زيرين را بررسي كرد. اگر سطح زير كاغذديواري زرد بود حتما بايد روغن اليف درجه يك (روغن بتونه) را اجرا كرد، چون در صورت عدم اجراي روغن اليف (روغن بتونه) پوشش پتينه به زردي خواهد زد.

پرايمر را چگونه مي توان آماده و اجرا كرد؟
روغن اليف درجه يك (روغن بتونه) را با نظر گرفتن نوع زيركار با تينر روغني مخلوط مي كنيم به عنوان مثال، اگر سطح زير كار گچ كشته بود بايد مقدار پتينه نسبت به روغن بيشتر باشد، و بالعكس اگر كنيتكس بود مقدار روغن بايد از تينر بيشتر باشد.
بعد از خشك شدن روغن بعد از 12 الي24 ساعت ، سطح براي اجراي پتينه آماده است.
 توجه :
براي اطمينان بيشتر مي توان روغن مات را هم به روغن اليف درجه يك (روغن بتونه) اضافه كرد و سپس تينر را با آن مخلوط كنيم.
پرايمر را از كجا مي توان تهيه كرد؟
پرايمر يا روغن اليف درجه يك (روغن بتونه )را مي توان از كليه رنگفروشي هاي كشور تهيه كرد.
مخلوط روغن اليف و تينر روغني با قلموي پهن (مخصوص رنگ پلاستيك) به سهولت روي ديوار قابل اجرا مي باشد.

برخی ويژگی های مهم پوشش سلولزی پتينه:

    * قابليت شستشو
    * قابليت ترميم
    * قابليت اجرا روی سطوح مختلف
    * قابليت طراحی در اشکال مختلف
    * تنوع نامحدود رنگی
    * عايق حرارت
    * عايق برودت
    * عايق صوت
    * عايق رطوبت
    * کاهش قابل توجه مصرف انرژی
    * کاهش بازتاب نور
    * کاهش رفلکس صدا
    * مقاومت در برابر آتش
    * مقاومت در برابر ضربه
    * عدم ترک خوردگی
    * خاصيت آنتی استاتيک (گردو غبار ومولکولهای سوخته در هوا را به خود جذب نمی کند)
    * سرعت اجرايی بالا
    * نداشتن بو و مواد فرار
    * طول عمر بالا
    * صرفه اقتصادی
........................................................................................................................................................................................................................................................................................

1.   پرايمر مخصوص زير كار، موادي است داراي حالت روغني كه روي سطح جاذب آب (مانند گچ و رنگ پلاستيك) اجرا ميشود تا از ريزش مواد جلوگيري گردد. پرايمر مخصوص زير سازي در ظروف 5 ، 10 و 20ليتري قابل عرضه به عاملين فروش و مشتريان در سراسر كشور مي باشد.
2.   پوششهاي  آستري را مي توان با قيمتهاي ارزان از شركت پتينه سازان پارس تهيه نمود.